KöyümüzünTarihi
Kuşsaray Köyü,ne Genel Bakış
Kuşsaray,a Nereden Geldik ?
Ardahanlılar, Yahutta Kerimoğulları ve Kubatlar, Beykent,in kuruldugu 1595 yıllarından 18.Yüzyıla kadar Rişvanlıların baskınına ugrarlar.
Hanak kazası Çimliçayır Köyünde, Kars,ın çevrelerinde ve Ardahan,dada görülen ilk Türkmenlerdir. İstanbulun Beşiktaş,ından Çiçekli Köyüne ,oradanda Çimliçayır,a Malatya Hekimhan , Güveç (Gökagaç) e geldiler.Yazın Başak ve çevresinde Kuyuculuk: yani odun kömürcülügü yaparlar, Kışında Urfa,ya kadar inerler. Başak Köyünde bir arazi adıda Güveçtir. Bunlar kömür ürettikleri için kendilerine kuyucular da denir. Rişvan Kürtleri Güvençlilere rahat vermez. Kavga sonu bir rişvanlı öldürülür. Güvenç köyüde böylece dagılır. Bir kısmı Sivasın Kangal kazası, Zerk köyüne, Ardahan,lılarda Karaöz,üne buradanda Çorum Kuşsaray, Gökçam,Körücek,Sorkoglan,Karacaören,Köylerine dagılmışlardır.
Karaözü,ndeki acele göçün nedeni ise: Oymağın cezalandırılacagını, Fakı Veli,nin öldürüleceginin sonucu oldugu güç kazanmaktadır. Fakı Veli Müminoğulları, Güveç oğulları, Keleşler, Hotanlılar. Uz Ali öncülüğünde Bugünkü Kuşsaray,a yerleşirler.
Dünden Bugüne Kuşsaray
Yıllarca araştırmamızın sonunda Kuşsaray sözcügü üzerinde duracağız. Elazığ Beskil ve Keban barajları yakınlarında Kuşsaray isimli bir yerleşim yerine rastladık. Yine Kayseri yakınlarında Kultepe Kuşsaraya rastlanmaktadır. Şimdiki köyümüzün adını bu kelimelere katarda Kuşay kelimesi üzerinde daha öncelerine gidersek , Kuşay Peygamberimizin 5. derece ceddi olan, Kabeyi ihya eden Kuşayb,dır. Kuşayb, şehir kuran bir kahraman olarak göseterilir.(Yakutmu can asr Wüstefeld III )Annesinden soyunu öğrenen Kuşay, Mekke,ye giderek mühim bir mevki elde eder. (İbn Duyard) KUSEYR: bu kelimeyide açarsak: bir Arap kabilesinin alyamada yerleştigini neslinin böylece türedigini görürüz. Karaözü,nden gelip buğünkü yurduna yerleşen Kuşsaraylı,ların Çorum tapu kayıtlarında s.65 No:39, daki lakapları şöyle sıralanmıştır. ( Bu kayıtlar 1700 lü yılların lakaplarıdır.)
Mollaoğlu Ali Kethüda
Uzun Mustafa
Deli Veli
Köse Oğlu
Buçuk Oğlu
Bıcı Oğlu
Karaderviş Oğulları
Şan Oğlu
Karaveli Oğlu
Osman Oğlu
Gelelim tarihi damgasını vuran Türkmen Köy,üne. Kayı Türkmeni bu köy, 1290 yılında Kars- Aralık Kasabasına orada Ağrı - Tutak Kasabasına.
Tunceli - Pülümür yolu ile Erzincan - Kemaliye Kasabasından 1296 yılına kadar uzun zaman yurt edindikleri sarı çiçek yaylasına Malatya Hekimhan (Gökağaç) otlaklarından sonra Kangal yolu ile buğünkü Kayseri Sarıoğlan Kasabasına bağlı Karaözü Köyüne geldiler. Bu yörede Zerk köyü ile kız alış-verişi yaparak özleştikten sonra İyerce Köyü ile otlak-sulak anlaşmazlığından çıkan kavgadan bıkarak Merzifon-Kalburcu ve Loşdigin Köylerinde kalarak Kultak Köyünden sonra 1725 yılında bugünkü yerleşim yeri alanlarına gelmişlerdir. Şimdiki Kuşsaray Köyüne gelişleri ise Veli Yükselin tespitlerine göre 1745. İsmail Pamuk,un yerel araştımalarındaki tespitlerine göre 1725 olarak geçmişlerdir.
Çorumun eğitim ve ögretimine damgasını vuran bu Köy bugün dış Ülkeye göç nedeniyle ıssızdır. Kuşsaraylı Dünyanın bazı yerlerinde Türkiye,ninde her yerinde vardır. Yatırımları büyük kent ve sahillerdedir. Köyde ise nüfus yok denecek kadar azdır. Gençlik yeni yeni yaz turizminin en tipik örnegi olan bu Köye egilmeye başlamıştır. Dileriz bu Nüfus artarak Kuşsarayı yeniden eski canlılığına kavuştursun.
KIZSARAYI - KUŞSARAY
Bu kelimeler üzerindeki araştırmalar, KALE Dağındaki Roma kalıntılarıyla belgelendi. ( Evliya Çelebi seyahatnamesi 71 KR. 1.133/138 ) Bu belgeler ve halktan dinlediğimize göre bu yörenin tepesinde Kral kızı sarayından söz edilmektedir. Bu yerde Çorum Mecitözü arasındaki, Elvançelebi civarındaki Kuşsaray Köyü,nün tepesidir. Eski adı ile EUKHİTA, dır. Bu Kalede yaşayan SAİNT THEODORE adlı bir aziz den bu bölgede söz edilmektedir. ( İslam öncesi inanç motifler sayfa 174 - 175 Yaşar Ocak)
KARAÖZÜ,NDEN ÇIKIŞ
Son Göç Karaözü,nden çıkınca Boğazlayan (YOZGAT) Sarıkaya, Zile, Merzifon, Kalburcu, Loşdigin, Kultak Köylerinde görülmektedir. Bugünkü Köyün yerleşik düzene geçtiği yer Güney Köyünün Eğrek yeri olduğundan Güneyliler Çeşmelerinin başına yerleşmelerine müsaade etmemişler. Köy dört Yıl bugünkü çadır yeri tabir edilen kalenin yüzüne yerleşmişler ama hiç bir ihtiyaçlarını karşılayamamışlar.
Suları,da olmadığından Çölbey,i bugünkü Sultan Nevruz dediğimiz yerden su çıkarmış. EKUTUA zamanında kalenin doruğundaki Kız Sarayına götürülen suyunda buradan çıktığı toprak borulardan (Pöhrek) anlaşılmıştır. Bugünkü sultan sekisi tabir ettiğimiz yerde EKUTUA daki Romalı din bilğininin kızı Sultan sekisinde Piknik eğlenceleri yaptığı izine rastlanmıştır.
Yazan:Aslan Erkan
Kaynak:İsmail Pamuk
Not; Sevğili Kuşsaray,lılar Köyümüz ile ilğili, elinde belge bilği olan varsa bize e-mail yoluyla ulaştırın yayınlayalım.